Foreestenhuis

Rijksmonument Grote Oost 43
Foto 1 / 5

Het Foreestenhuis is altijd in bezit geweest van de rijke familie Van Foreest. De opdracht voor het bouwen van het Foreestenhuis kwam van burgemeester Nanning van Foreest. Hij was naast burgemeester ook bewindhebber bij de Oost-Indische Compagnie en was een van de rijkste personen van Hoorn. Het ontwerp van de gevel straalt die rijkdom en status uit. Allereerst natuurlijk door zijn omvang. De stadsvilla bestaat uit drie afzonderlijke panden. Na de samenvoeging was het pand zeven traveeën breed, we rekenen ieder raam en de ingang als travee. Het ontwerp van de voorgevel is van 1724. Dit was de tijd van de Lodewijk XIV-stijl, vernoemd naar en geïnspireerd op de beroemde Franse zonnekoning, die destijds zeer bewonderd werd. De stijl is te herkennen aan de symmetrische opbouw van de gevel en zijn rijke decoratie. Klassieke elementen zoals pilasters en een kroonlijst passen binnen de Lodewijk stijlen. De pilasters zijn de verticale banden en de kroonlijst is de horizontale band helemaal bovenin de gevel. Centraal in de kroonlijst staat het familiewapen met aan weerszijden Venus en Diana, op de hoeken zien we Athene en Mars.

Het pand is tegenwoordig deels in gebruik als Doopsgezinde Remonstrantse kerk. Mocht u een bezoek brengen aan het interieur, let dan op de prachtige stucwerkplafonds, die eveneens geheel passend zijn bij de Lodewijk XIV-stijl. Ook de prachtige tuin is een bezoekje waard!

Tekst eigenaar:

H E T   F O R E E S T E N H U I S

Grote Oost 43, 1621 BR Hoorn

 

Het huis was in het bezit van Nanning van Foreest, toen deze de nieu­we natuurstenen gevel liet bouwen. De eerste steen werd 1 mei 1724 gelegd blijkens een vermelding in verschillende kopieën van een geslachtsregister van Van Foreest door Nannings dochter Maria en haar neefje Cornelis, zoon van Dirk van Foreest.

 Foreestenhuis

De gevel wordt gevat tussen twee geblokte hoekpilasters en bekroond door een lijst met geornamenteerde consoles, waarop boven de hoekpi­lasters de beelden van Minerva en Mars en boven de consoles zand­stenen vazen en de zitten­de figuren van Venus (met Amor) en Diana. De deurpartij in het midden is met de middelste vensters der beide verdie­pingen met Lodewijk XIV beeld­houw­werk omlijst en draagt ter hoogte van de kroonlijst het wapen van Foreest. Het balkon boven de ingang dat gedragen wordt door twee gebeeldhouwde Atlantenfiguren, heeft een gesmeed ijzeren hek, waarin het gespiegeld mono­gram N.V.F. omge­ven door twee fascenbundels is verwerkt, herinne­rend aan de bouw­heer Nanning van Foreest, burgemeester van de stad Hoorn in het jaar 1724. Vóór de gevel vier stoeppalen met de oorspronkelijke ijzeren hekken.

Inwendig is vrijwel uitsluitend de vestibule in de stijl van de bouwtijd gehand­haafd; plafond en wanden prijken met stucwerk, o.a. een Paris’ Oordeel voorstellend; de deuren met kussenpane­len en de omlijstingen zijn van palis­sander­hout.

In het linker vertrek is het allian­tiewa­pen Van Foreest-Sweerts aangebracht.

De monumentaal opgevatte gevel met sterke plastische accenten verraadt de hand van een bekwaam architect. Daar J.P. van Baurscheit juist in de jaren rond 1723 bezig was met een grafmo­nument in de kerk in Oosthuizen, moet het niet ondenk­baar worden geacht dat Van Baurscheit blijkens de stijl eventueel in combi­natie met D. Marot ook betrokken is geweest bij de bouw van de nieuwe gevel van het huis aan het Oost te Hoorn.

Het orgel

Het orgel is gebouwd door H. Knipscheer jr. (1802-1873) in 1865. Het elegante front is met zeer mooi snijwerk versierd, wat doet denken aan een eerder bouwjaar (of misschien een voorganger).

Het één-klaviers orgel in het Foreestenhuis heeft een vrij pedaal. Dit pneuma­tisch pedaal is achter de orgelkast geplaatst in 1947 door de firma D.A. Flentrop te Zaan­dam, toen het orgel is gerepareerd.

De bewoners

Van 1671 tot 1801 wordt het gebouw bewoond door leden van de familie Van Foreest. In 1802 wordt het door de erfgenamen van Agatha van Foreest (overleden 1801) verkocht aan ‘De Lutheranen van het oude licht’. Zij verbouwen de ontvangstzaal tot kerkzaal. In 1815 wordt het gebouw met inventaris aangekocht door de Remonstrantse Gemeente. In 1970 besluiten de Doopsgezinde en de Remonstrantse Gemeente Hoorn voortaan als één gemeente verder te gaan, met het Foreestenhuis als kerkgebouw. Een deel van het gebouw wordt ver­huurd als kantoorruimte.

 Doopsgezinde-Remonstrantse Gemeente Hoorn

De Doopsgezinde-Remonstrantse Gemeente Hoorn is een christe­lij­ke geloofs­ge­meenschap in de vrijzinnige traditie. Zij laat zich inspireren door de bijbel, maar kent geen dogma’s. De Gemeente is open en gastvrij. Deelname aan de activi­teiten staat open voor alle geïnteresseer­den.

Zie www.foreestenhuis.nl

ANWB Dit project is in samenwerking met de ANWB tot stand gekomen.